REJENERATİF ENDODONTİK TEDAVİLERDE BİYOLOJIK SİNYALLER
Rejeneratif endodontik tedaviler, pulpa-dentin kompleksindeki hücrelere ek olarak dentin ve kök yapılarında zarar görmüş dokuların; yeni, canlı ve fonksiyonel yapılarla yer değiştirmesini amaçlayan biyolojik temelli prosedürler olarak tanımlanmaktadır. Doku mühendisliği prensipleri doğrultusunda uygulanan bu tedaviler, kök gelişiminin devam etmesini ve dentin kalınlığının artmasını teşvik etmektedir. Doku mühendisliğinin temel bileşenlerinden biri olan büyüme faktörleri; hücresel davranışı yönlendiren temel biyolojik sinyaller olup, hücresel proliferasyon ve farklılaşmayı, kemotaksisi, anjiyogenezi ve nöral büyümeyi indükleyen proteinlerdir. Bu süreçte hücre davranışını modüle ederek rejeneratif yanıtın şekillenmesinde kritik rol oynarlar. Büyüme faktörlerinin salınımı; irrigasyon, medikasyon, ya da çeşitli biyolojik taşıyıcı sistemler yoluyla sağlanmakta ve ortaya çıkan moleküller doku onarımını destekleyerek rejeneratif prosedürlerde önemli bir rol üstlenmektedir. Bu sunumda, rejeneratif endodontide büyüme faktörlerinin biyolojik temelleri, kaynakları ve etki mekanizmaları ele alınacaktır. Özellikle bu faktörlerin kök hücrelerle etkileşimleri güncel literatür ışığında değerlendirilecektir. Ayrıca deneysel veriler ile klinik gözlemlerin birlikte ele alınmasıyla, büyüme faktörlerinin rejeneratif endodontik tedavilerdeki konumu ve gelecekteki potansiyel rolleri ortaya konacaktır. Bu biyolojik sinyallerin anlaşılması, daha öngörülebilir ve etkin tedavi stratejilerinin geliştirilmesi açısından kritik önem taşımaktadır.
